Carbon Removal vs Emission Reduction Credits: Het verschil

Twee soorten carbon credits: wat is het verschil?

Wie de markt voor carbon credits rondom Miscanthus en Paulownia een beetje volgt, stuit vroeg of laat op een onderscheid dat cruciaal is: het verschil tussen carbon removal credits en emission reduction credits. Beide worden in één adem genoemd, beide worden verhandeld op carbonmarkten, maar ze zijn fundamenteel anders van aard.

Wat veel mensen niet weten: dit onderscheid werkt bij Miscanthus en Paulownia niet hetzelfde. Paulownia genereert uitsluitend removal credits, puur op basis van de CO₂ die de boom tijdens zijn groei vastlegt. Miscanthus werkt via een ander mechanisme en kan, via de toepassing in bouwmaterialen, juist beide soorten credits tegelijk opleveren. In dit artikel leggen we eerst het algemene onderscheid uit, en gaan we daarna specifiek in op hoe dat voor Miscanthus in de praktijk werkt.

Emission reduction credits: minder uitstoten is niet hetzelfde als vastleggen

Een emission reduction credit ontstaat wanneer een activiteit minder CO₂ uitstoot dan een vastgesteld referentiescenario. Denk aan een energiebedrijf dat overschakelt van kolen naar gas, of een fabriek die haar productieproces efficiënter maakt. De reductie ten opzichte van wat er anders zou zijn uitgestoten, wordt gecertificeerd als credit.

Deze aanpak is conceptueel van aard: de CO₂ die eerder al in de atmosfeer zat, blijft daar zitten. Er wordt niets teruggehaald, je voorkomt extra uitstoot maar je draait de klok niet terug. Voor bedrijven die hun netto-uitstoot willen compenseren of neutraliseren, is dat een relevant onderscheid. De Europese regelgeving en steeds meer inkopers in de vrijwillige carbonmarkt maken dan ook expliciet onderscheid tussen de twee categorieën.

Carbon removal credits: CO₂ actief uit de atmosfeer halen

Een carbon removal credit is iets anders. Hier gaat het om het daadwerkelijk onttrekken van CO₂ aan de atmosfeer en het langdurig opslaan ervan. Dat kan via technologische routes, zoals direct air capture, maar ook via biologische: gewassen en bomen die door fotosynthese koolstof vastleggen in biomassa en bodem.

Bij Paulownia gebeurt dit op de meest directe manier. De boom legt tijdens zijn groei CO₂ vast in stam, takken en wortels, circa 30 ton CO₂ per hectare per jaar. Die vastlegging wordt uitsluitend als removal gecertificeerd: het gaat om koolstof die door de boom zelf uit de lucht is gehaald, ongeacht wat er later met het hout gebeurt. Voorwaarde is wel dat het hout in producten met een lange levensduur terechtkomt, zoals constructiehout of gevelbekleding, zodat de opgeslagen koolstof minimaal 40 jaar vastzit.

Hoe dit bij Miscanthus werkt: twee credits uit één toepassing

Bij Miscanthus ligt het net anders. Ook Miscanthus (olifantengras) legt tijdens de teelt circa 30 ton CO₂ per hectare per jaar vast, maar de credits die daaruit voortkomen, worden via een ander mechanisme berekend: niet alleen op basis van de groei van het gewas zelf, maar op basis van wat er met de geoogste vezel gebeurt zodra die in een bouwproduct verwerkt wordt.

Wanneer Miscanthusvezels worden verwerkt tot isolatiepanelen die een conventioneel product zoals steenwol of glaswol vervangen, ontstaan er twee aparte, optelbare voordelen:

Het eerste is een emission reduction: de productie van het Miscanthus-isolatieproduct stoot minder CO₂ uit over de hele levenscyclus dan de productie van het conventionele alternatief. Dat verschil in uitstoot wordt gecertificeerd als reductiecredit.

Het tweede is een carbon removal: de biogene koolstof die tijdens de groei van de Miscanthus is vastgelegd, blijft opgeslagen in het isolatiemateriaal zelf, voor de duur dat het product in het gebouw blijft zitten (voor isolatiematerialen doorgaans minimaal 35 jaar). Dat is precies wat we bij Dealin.Green construction stored carbon noemen: koolstofopslag in de gebouwde omgeving, aantoonbaar en traceerbaar.

Het resultaat is dat één hectare Miscanthus, via de toepassing in bouwmaterialen, op twee fronten tegelijk waarde genereert: als vermeden uitstoot én als vastgelegde koolstof. Dat maakt de businesscase voor telers robuuster dan wanneer er maar op één type credit gerekend zou worden, en het is meteen de reden waarom voor Miscanthus specifiek gekeken wordt naar de eindtoepassing van het gewas: alleen wanneer de vezel daadwerkelijk in een langlevend bouwproduct terechtkomt, wordt het volledige potentieel aan credits gerealiseerd.

Waarom dit onderscheid steeds zwaarder weegt

De Europese Commissie werkt aan een regelgevend kader voor carbon removal certificering (het EU Carbon Removal Certification Framework). De verwachting is dat removal credits steeds explicieter worden onderscheiden van reductiemaatregelen, zowel voor compliance-doeleinden als op de vrijwillige markt. Bedrijven die serieus werk maken van hun klimaatdoelstellingen kiezen vaker bewust voor removal credits met aantoonbare, verifieerbare opslag.

Voor telers en landeigenaren is dit relevant om een eenvoudige reden: de vraag naar kwalitatief hoogwaardige, Europese removal credits groeit. Percelen op Nederlandse bodem bieden iets wat veel buitenlandse projecten niet kunnen bieden: bezoekbaarheid, transparantie en inbedding in een gecertificeerde keten. Bij carbon credits van eigen bodem meet de teler zelf de data, certificeert Dealin.Green via erkende meetmethodieken, en verifieert een onafhankelijke derde partij waarna registratie volgt in een gecertificeerd register.

Wat betekent dit voor jouw perceel?

Als teler of landeigenaar die overweegt om Miscanthus te telen, is het dubbele mechanisme meer dan een technisch detail. Het bepaalt mede de marktwaarde van de credits die jouw perceel genereert: naast de reguliere opbrengst uit teelt en vezelverkoop kan de combinatie van reductie- en removalcredits een extra inkomstenstroom opleveren, mits de vezel via de juiste keten in langlevende bouwproducten terechtkomt.

Houd er wel rekening mee dat carbonprijzen en marktvraag fluctueren, dat regelgeving rondom GLB-premies wijzigt, en dat de opbrengsten per perceel afhangen van bodemtype, locatie en teeltresultaten. Laat je altijd adviseren door een specialist voordat je beslissingen neemt.

Wil je weten wat carbon removal en reductiecredits concreet kunnen opleveren voor jouw Miscanthusperceel? Plan een vrijblijvend gesprek met een van onze regionale adviseurs. We denken graag met je mee, zonder verplichtingen.