Biobased bouwen: welke bouwmaterialen komen uit de teelt van Miscanthus en Paulownia?

Biobased bouwen betekent bouwen met materialen uit hernieuwbare gewassen in plaats van fossiele of minerale grondstoffen. Voor bouwers, ontwikkelaars en architecten is dat allang geen niche meer: biobased bouwmaterialen leggen CO₂ langdurig vast in het gebouw en ze vormen een serieus alternatief voor tropisch hardhout en fossiele producten. Maar welke bouwmaterialen komen er nu concreet uit de teelt van Miscanthus en Paulownia?

Wat is biobased bouwen precies?

Biobased bouwen draait om grondstoffen van biologische oorsprong: gewassen die op het land groeien en na de oogst worden verwerkt tot bouwmateriaal. Twee gewassen staan bij Miscanthus en Paulownia centraal in het Nederlandse landschap.

• Miscanthus is een sterk vezelgewas. Die vezels lenen zich uitstekend voor isolatiemateriaal, vezelplaten en en eco-beton.

• Paulownia levert zeer licht hout (circa 290 kg/m³) dat toch sterk is. Niet voor niets wordt het "het aluminium onder het hout" genoemd. Het is een volwaardig alternatief voor tropisch hardhout en geschikt voor gevelbekleding, CLT en plaatmateriaal.

Het grote voordeel: het gewas neemt tijdens de groei grote hoeveelheden CO₂ op, en die CO₂ blijft vervolgens langdurig opgeslagen in het gebouw. Lokaal geteeld, hernieuwbaar en met een gesloten verhaal van akker tot bouwplaats.

Biobased bouwmaterialen per toepassing

Hieronder een overzicht van de belangrijkste toepassingen, met per toepassing: welk gewas, welke vezel of houtsoort, en waar het voor dient.

Biobased isolatie

Gewas: Miscanthus. Basis: Miscanthusvezel. De sterke vezels van Miscanthus worden verwerkt tot isolatiemateriaal. Zo bouw je warmte- en geluidsisolatie op basis van een hernieuwbaar gewas in plaats van minerale of fossiele isolatie, terwijl de opgenomen CO₂ in het materiaal blijft.

Biobased plaatmateriaal

Gewas: Miscanthus en Paulownia. Basis: Miscanthusvezel of Paulowniahout. Plaatmateriaal is een veelzijdige bouwsteen voor wanden, meubels en afwerking. Zowel de vezels van Miscanthus als het lichte Paulowniahout kunnen tot platen worden verwerkt, wat een biobased alternatief oplevert voor plaatmateriaal op basis van fossiele bindmiddelen of geveld bos.

Biobased gevelbekleding

Gewas: Paulownia. Basis: Paulowniahout. Dankzij het lage gewicht en de sterkte van Paulownia is dit hout bijzonder geschikt voor gevelbekleding. Het vormt een lokaal geteelde oplossing met de bijbehorende CO₂-opslag in de gevel.

CLT (kruislaaghout)

Gewas: Paulownia. Basis: Paulowniahout. Voor constructief bouwen met hout is CLT (cross laminated timber) een van de meest interessante toepassingen. Paulownia is licht maar sterk en leent zich voor kruislaaghout, waarmee je draagconstructies kunt maken uit een hernieuwbare, lokaal geteelde houtsoort.

Biobased beton

Gewas: Miscanthus. Basis: Miscanthusvezel. In biobased beton worden Miscanthusvezels ingezet om (deels) minerale grondstoffen te vervangen. Zo verbind je de bekende toepasbaarheid van beton met een hernieuwbaar, plantaardig bestanddeel.

De businesscase: waarom biobased uit Nederlandse teelt?

Voor afnemers in de bouw telt niet alleen het materiaal, maar het hele verhaal eromheen. Biobased bouwmaterialen uit Nederlandse teelt bieden een aantal concrete voordelen:

• CO₂-opslag in het gebouw: de tijdens de groei opgenomen CO₂ blijft langdurig vastgelegd in de constructie en afwerking.

• Lokaal en Nederlands: de grondstof groeit dichtbij, wat het verhaal richting opdrachtgevers en gebruikers versterkt.

• Hernieuwbaar: de gewassen groeien opnieuw aan, in tegenstelling tot fossiele of eindige minerale grondstoffen.

• Alternatief voor tropisch hardhout: met name Paulownia biedt een lokaal alternatief voor geïmporteerd tropisch hardhout.

In algemene zin kan biobased bouwen bijdragen aan een betere milieuprestatie van gebouwen (MPG), doordat je fossiele en minerale materialen vervangt door hernieuwbare grondstoffen.

Biobased of circulair?

De termen worden vaak door elkaar gebruikt, maar ze betekenen iets anders. Biobased gaat over de herkomst van de grondstof: hernieuwbaar en van biologische oorsprong. Circulair gaat over de kringloop: hergebruik van materialen zodat er zo min mogelijk verloren gaat. Ze sluiten elkaar niet uit, ze zijn complementair. Een biobased bouwmateriaal kan prima onderdeel zijn van een circulaire aanpak.

Dealin.Green: de hele keten van teelt tot afnemer

Waar een losse materiaalleverancier alleen het eindproduct levert, laat Dealin.Green de hele keten zien: van teelt en landeigenaar via vezel of hout tot de afnemer of ketenpartner in de bouw. Dat maakt het verschil. Als afnemer weet je waar je materiaal vandaan komt, hoe het geteeld is en hoe de keten in elkaar zit — met de zekerheid van ISO 9001 en 14001 (DNV). Samen met ketenpartners zoals WeGrow, Naturevest en Biobased NL vormen wij zo de schakel tussen teelt en biobased bouwen.

Veelgestelde vragen

Welke biobased bouwmaterialen zijn er?

Uit Miscanthus- en Paulownia-vezel en -hout komen onder meer isolatiemateriaal, plaatmateriaal, gevelbekleding, CLT, biocomposieten en biobased beton. Miscanthus levert vooral vezels voor isolatie, plaatmateriaal, biocomposieten en biobased beton; Paulownia levert licht en sterk hout voor gevelbekleding, CLT, plaatmateriaal en biocomposieten.

Wat is het verschil tussen biobased en circulair bouwen?

Biobased slaat op de herkomst van de grondstof: hernieuwbaar en van biologische oorsprong. Circulair slaat op de kringloop: hergebruik van materialen. Het zijn geen tegenstellingen maar aanvullende principes die goed samengaan.

Kun je constructief bouwen met biobased materiaal?

Ja. Paulownia is licht maar sterk en leent zich bijvoorbeeld voor CLT (kruislaaghout), waarmee draagconstructies gemaakt kunnen worden. Zo is constructief bouwen met een hernieuwbare, lokaal geteelde houtsoort mogelijk.

Waarom biobased bouwmateriaal uit Nederland?

Lokaal geteeld materiaal legt CO₂ vast in het gebouw, is hernieuwbaar en biedt een alternatief voor tropisch hardhout en fossiele materialen. Bovendien kun je met een korte, transparante keten beter onderbouwen waar je materiaal vandaan komt.

Wat maakt Dealin.Green anders dan een materiaalleverancier?

Dealin.Green laat de hele keten zien, van teelt tot afnemer, in plaats van alleen het eindmateriaal te leveren. Zo verbinden we telers en landeigenaren met de bouwsector en houden we regie op kwaliteit en herkomst.

Bouw mee met biobased materiaal uit Nederlandse teelt

Bent jij bouwer, ontwikkelaar, architect of afnemer en wil je werken met biobased bouwmaterialen uit lokale teelt? Ontdek welke toepassingen passen bij jouw project en hoe onze keten ontzorgt van teelt tot levering.

Bekijk onze biobased bouwmaterialen →

Liever direct schakelen? Word afnemer of ketenpartner en ontdek wat de keten van Dealin.Green voor jou kan betekenen.